Het is een genot om in Malawi te werken

Het streekblad ‘Het Hele Westland’ heeft een rubriek MensenLeven
Geraldine Mars heeft daarin het volgende interview gemaakt met Jacqueline Kouwenhoven

Jacqueline in Het Hele Westland
Jacqueline in Het Hele Westland

Veel Westlanders doen goed werk in verre landen en bieden hulp op zeer divers gebied. Iemand die heel direct de arme medemens helpt, is Jacqueline Kouwenhoven uit Wateringen. Zij doet dat niet vanuit het Westland, maar in het land zelf. Sinds november 2000 woont en werkt zij in Malawi.

Op de middelbare school wist Jacqueline Kouwenhoven (53) het zeker: ze wilde verpleegkundige worden in Afrika. Het voorbeeld van twee ooms in Tanzania sprak haar al op jonge leeftijd aan. Ze volgde een opleiding tot verpleegkundige en ging werken in Zoetermeer. Jacqueline: “Na een jaar gewerkt te hebben, ben ik me op Afrika gaan oriënteren. Ik volgde de opleiding tropische geneeskunde in Antwerpen en vertrok voor twee maanden naar Kenia. Terug in Nederland heb ik me aangesloten bij Mill Hill, een congregatie van missionarissen, en ben als leekmissionaris in Kameroen gaan werken.”

Malawi
In Kameroen ontmoette ze John, de broer van de missionaris. Ze werden verliefd en traden na enige tijd in het huwelijk. Na vijf jaar Kameroen gingen ze samen naar Nederland om vervolgens via een stichting voor vrijwilligerswerk van de overheid terecht te komen in Mali. Na drie jaar ging het met de gezondheid van beiden minder goed en het echtpaar keerde terug naar Nederland. Na enkele jaren in  België en Nederland te hebben gewoond en gewerkt, een studie homeopathie te hebben gevolgd en nog een tijdje in India te hebben gezeten, was eindelijk het moment daar: ze vertrokken naar Malawi om daar het Eva Demaya Centrum op te zetten: “Kort samengevat is dit een centrum voor gezondheidszorg en ontwikkelingshulp gericht op de traditionele en Westerse geneeswijze. Er is een Malawisch bestuur en inmiddels werken er 62 medewerkers. We houden ons bezig met zeven verschillende projecten en worden daarbij ondersteund door enthousiaste mensen van de Eva Demaya Stichting in het Westland. “

Licht
Het leven in Malawi verschilt enorm met dat in Nederland. “Het centrum zit 100 km van de stad Mzuzu. We hebben geen stroom en water en maken gebruik van zonne-energie en een handpomp. John werkt op ons kantoor in Mzuzu en ik zit de meeste tijd in het centrum waar we onze eigen woning hebben. De woning is gebouwd van natuurlijke materialen met een grasdak op palen. Het is er heerlijk wonen: er is een binnenplaats, een huiskamer met keukentje, een slaapkamer met badkamer en een kantoor met een veranda. Omdat we geen stroom hebben, leven we met het licht. Dat betekent globaal gezegd dat we werken van zes uur ‘s morgens tot zes uur ‘s avonds. Ikzelf begin de dag op kantoor, heb overleg en ontvang bezoekers, doe de administratie en ga in de gemeenschap kijken hoe het met iedereen gaat. Op zich gaat het allemaal prima maar het is wel frustrerend dat bij ons nooit iets altijd goed werkt. Dan is er weer wat met de computer of de stroom valt uit, de telefoon werkt niet of de auto is kapot. Deze dingen zijn niet leuk, maar het leven in Malawi is op zich heel ontspannen. Er heerst een prettig klimaat. Na een periode van droogte en stof komt het regenseizoen en wordt alles groen. Afrikanen weten te overleven door goed met deze periodes om te gaan.”

Zonne-energie
De luxe van Nederland is niet helemaal verdwenen uit het leven van Jacqueline. “Nee, ik kan niet zonder spullen uit Nederland. Eén keer per jaar zijn we in Europa en dan slaan we altijd in. Schoenen en ondergoed koop ik in Nederland, evenals spullen voor persoonlijke verzorging. En er gaat altijd weer drop en kaas mee, en boeken. Ook elektronische spullen kopen we in Europa. In Malawi zijn die heel duur en van mindere kwaliteit. Ik kan sinds kort in Mzuzu mooie tweedehands kleding kopen. De kleding ziet er goed uit en er staan merkjes in van bijvoorbeeld de HEMA en V&D, maar ook van dure merken. Mensen doen schijnbaar vooral dure merken gemakkelijk van de hand. Wat me trouwens enorm verbaast als ik in Nederland ben, is het gemak waarmee dingen weggegooid worden. Of eten dat wordt verspild. Laatst waren we ergens wat aan het drinken, laat een gezin een flesje cola waar één slokje uit gedronken is, gewoon staan. Dat verdwijnt dus in de prullenbak, ongelooflijk. Wij halen het eten voor het centrum en voor onszelf uit de stad en gaan hier heel zorgvuldig mee om. Een plastic zakje gooi ik niet weg, dat was ik uit. Gelukkig beschikken we sinds twee jaar over een klein koelkastje op zonne-energie. Zo kunnen we alles wat langer bewaren.”

Gloria
Sinds 2010 hebben Jacqueline en John de zorg voor pleegdochter Gloria, een Malawisch weesmeisje. Het leven in Malawi is voor hen compleet en ze zijn niet van plan er ooit weg te gaan. “Het is een genot om daar te werken. In het begin was het zwaar: je moest de taal, de mensen en de gewoontes leren kennen. Er was bureaucratie en geen computer en telefoon. Soms dachten we: waar zijn we aan begonnen! Maar het is gelukt. Het is niet altijd eenvoudig om met alle problemen om te gaan, maar op zich gaat het goed. Ik heb er mijn eigen mensen en mijn eigen leven. De mensen in Malawi zijn ontspannen en vriendelijk. Nee, ik ga er niet weg, ik wil in Afrika begraven worden.”